İsrail yağmurları çalıyor mu? Bilim dünyası ‘bulut çalma’ iddialarına ne diyor?
NTV’nin deneyimli sunucusu Seda Öğretir moderatörlüğünde ekranlara gelen Zincirleme Reaksiyon’da bu hafta kamuoyunda sık sık tartışılan iklim manipülasyonu, yapay yağmur teknolojileri ve komplo teorileri bilimsel veriler ışığında değerlendirildi. Programın konuğu İklim Bilimci Prof. Dr. Nüzhet Dalfes oldu.
Programda özellikle İran’ın ortaya attığı “İsrail bulutlarımızı çalıyor” iddiası üzerinden bulut tohumlama teknolojisinin ne olduğu ve gerçekte neleri yapabildiği konuşuldu. Prof. Dr. Nüzhet Dalfes, bulut tohumlamanın onlarca yıldır kullanılan bir yöntem olduğunu belirterek, “Ortada zaten mevcut bir bulutun ve yeterli nemin olması gerekir. Yoktan bulut üretmek ya da bir ülkenin yağmurunu başka yere taşımak mümkün değil” dedi.
Bulut tohumlama yönteminde uçaklarla bulutların içine girildiğini ve gümüş iyodür, tuz ya da kristal parçacıkları kullanıldığını anlatan Dalfes, yöntemin temel amacının mevcut yağışı artırmak veya dolu oluşumunu azaltmak olduğunu söyledi. Ancak bu teknolojinin etkisinin sınırlı olduğunu vurgulayan Dalfes, “Bir bulutu başka yere yönlendirmek ya da yağmurunu çalmak, insanın üretebileceği bir enerjiyle yapılabilecek bir iş değil. İsrail bulut çalamaz” ifadelerini kullandı.
İklim krizinin artık gözle görülür bir gerçeklik haline geldiğini belirten Dalfes, kuraklık, su sorunu ve aşırı hava olaylarının önümüzdeki yıllarda daha da belirginleşeceğine dikkat çekti. “Bugünün iklimi geçmişten farklı olacak. Büyük şehirlerde su problemi giderek büyüyor ve bu durum daha da ağırlaşabilir” diyen Dalfes, yaşanan krizleri yalnızca komplo teorileriyle açıklamanın doğaya verilen zararı görmezden gelmek anlamına geldiğini söyledi.
Programda ayrıca tarih boyunca insanların doğa olaylarını açıklamak için “gizli güçler” aradığı da konuşuldu. Orta Çağ Avrupa’sında yağmur yağdırdığına ya da kuraklığa neden olduğuna inanılan kadınların cadılıkla suçlanarak cezalandırıldığı hatırlatılırken, insanlığın bilinmeyen doğa olaylarını yüzyıllardır mistik ya da gizli güçlerle açıklamaya çalıştığı vurgulandı.
Bilimsel gerçeklerle şehir efsanelerini karşı karşıya getiren Zincirleme Reaksiyon, iklim krizine dair merak edilen soruları uzman görüşleriyle ekrana taşıdı.