Çin okyanus tabanlarını haritalıyor, denizlerde faaliyetlerini artıyor

Çin donanmasının Pasifik, Hint ve Arktik okyanuslarında deniz altı haritalama ve izleme operasyonlarıyla, ABD ve müttefiklerine karşı olası bir denizaltı savaşına yönelik kapsamlı bir hazırlık yürüttüğü iddia edildi. Reuters’ın gemi takip verileri ve resmi kayıtlar üzerinden yaptığı analize göre, Çin Okyanus Üniversitesi’ne ait “Dong Fang Hong 3” gibi araştırma gemilerinin 2024 ve 2025 yıllarında Tayvan, Guam ve Hint Okyanusu’nun stratejik noktalarında yoğun faaliyet gösterdiğini ortaya koydu. 

Deniz savaşı uzmanları, toplanan bu detaylı deniz tabanı ve su koşulları verilerinin, Çin denizaltılarının etkili bir şekilde konuşlandırılması ve düşman denizaltılarının tespit edilmesi için kritik bir askeri avantaj sağladığını belirtiyor.

Deniz araştırmaları kapsamında kullanılan düzinelerce gemi ve yüzlerce sensör, okyanus tabanını dar hatlar üzerinde gidip gelerek tararken, özellikle Mart 2025’te Malakka Boğazı geçişleri, Ekim 2024 ve Mayıs 2025’te ise Japonya yakınlarındaki güçlü deniz altı sensör kullanımı dikkat çekiyor.

ABD Deniz İstihbarat Ofisi Komutanı Tuğamiral Michael Brookes, bu çalışmaların sadece bilimsel değil, denizaltı navigasyonu ve gizlenmesi ile deniz tabanı silahlarının konumlandırılmasına olanak tanıyan askeri istihbarat faaliyetleri olduğunu vurguladı. Su sıcaklığı, tuzluluk ve akıntı gibi verilerin toplanması, sonar performansını optimize ederek Çin’in okyanus savaş alanındaki hareket kabiliyetini artırdığı ifade edildi.

Çin’in "Şeffaf Okyanus" projesi çerçevesinde 2014 yılından bu yana geliştirdiği sensör ağları, Filipinler, Guam, Hawaii, Wake Atolü ve Alaska’nın kuzeyindeki askeri açıdan hassas suları kapsayacak şekilde genişletildi. Hint Okyanusu’nda, Çin’in petrol ithalatı için hayati önem taşıyan 90 derece doğu boylamı boyunca yerleştirilen sensör dizilerinin, stratejik geçiş yollarında gerçek zamanlı veri sağladığı belirtiliyor.

Uzmanlar, Çin’in "Birinci Ada Zinciri" içinde hapsolma endişesiyle bu bölgelerde hakimiyet kurmaya çalıştığını ve 2030’larda bir süpergüç olma hedefiyle Arktik okyanus tabanını da detaylıca haritalandırdığını ifade ediyor.

Çin lideri Xi Jinping’in "sivil-askeri füzyon" politikası doğrultusunda sivil araştırma kurumları ile ordu arasındaki iş birliği, toplanan bilimsel verilerin doğrudan muharebe yeteneğine dönüştürülmesini sağladığı öne sürülüyor. 

ABD’li uzmanlar, Çin’in bu hamlesinin ABD Donanması’nın okyanus bilgisi konusundaki onlarca yıllık avantajını erozyona uğrattığını ve stratejik bir endişe kaynağı oluşturduğunu belirtiyor. Araştırma gemilerinin zaman zaman takip sistemlerini kapatması ise operasyonun gerçek ölçeğinin tespit edilenden daha büyük olabileceğine işaret ederken, Çinli araştırmacılar bu çalışmaları deniz savunması ve askeri gücün hızlı gelişimi olarak görüyor.